Konkurs Kultury Klasycznej

Antiquitas magistra et amica nostra

KONKURS KULTURY KLASYCZNEJ

dla gimnazjalistów z terenu województwa mazowieckiego

 

REGULAMIN

 

Inicjatorzy i organizator KKK zwracają się do młodzieży gimnazjalnej, którą pragną zafascynować antykiem i średniowieczem, a także nowożytną i współczesną recepcją wypracowanego wówczas kanonu kultury klasycznej. Chcemy umożliwić gimnazjalistom poprzez udział w KKK poznanie istoty kultury będącej fundamentem cywilizacji europejskiej.

 

Pragniemy, aby młodzież w zakresie kanonu kultury klasycznej:

- znała podstawowe treści i składniki kultury antycznej oraz rozumiała najistotniejsze

       zagadnienia w kulturze antycznej;

- zapoznała się z twórczością najwybitniejszych autorów i ich dziełami dostępnymi w języku

       polskim, żeby mogła odnajdywać to, co kiedyś było wspólne i jednoczyło narody Europy;

- zapoznała się z wybranymi opracowaniami, które umożliwiają głębsze poznaniekanonu

       kultury klasycznej;

- umiała wskazać ciągle aktualny dorobek kultury klasycznej, który trwa jako trzon norm i

       wartości strzegących człowieka, jego bezpiecznego i godnego życia.

  

Organizatorzy

 

- Konkurs Kultury Klasycznej dla gimnazjalistów - zwany dalej KKK - jest konkursem interdyscyplinarnym organizowanym z poparciem Mazowieckiego Kuratora Oświaty.

- Inicjatorem KKK dla gimnazjalistów jest Polskie Towarzystwo Filologiczne Koło Warszawskie.

- Zadania związane z przeprowadzeniem KKK realizuje Wojewódzka Komisja Konkursu Kultury Klasycznej powołana przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty na wniosek Prezesa Koła Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Filologicznego.

- Przebieg Konkursu koordynuje Sekretarz Wojewódzkiej Komisji Konkursu Kultury Klasycznej.

Uczestnicy

W KKK mogą wziąć udział uczniowie klas gimnazjalnych z terenu województwa mazowieckiego. Udział w konkursie jest dobrowolny.

Cele konkursu:

1/ KKK służy zintegrowaniu tych celów edukacyjnych, zadań, treści i osiągnięć gimnazjum, które są związane z dorobkiem kultury śródziemnomorskiej. Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla gimnazjum wyszczególnia je w różnym zakresie i często powtarza niezależnie od siebie w tematyce ścieżek edukacyjnych (m.in. edukacja europejska, kultura polska na tle tradycji śródziemnomorskiej, edukacja filozoficzna) oraz kilku przedmiotów (m.in. historia i język polski).

2/ KKK rozwija zainteresowanie gimnazjalistów tradycją europejską opartą na kulturze śródziemnomorskiej, wskazuje na kanony kultury klasycznej przydatne w ukierunkowaniu i wyborze drogi życiowej i w działalności intelektualnej.

3/ KKK przyczynia się do tworzenia interdyscyplinarnej postawy, która między innymi poprzez uświadomienie roli łaciny jako wspólnej podstawy językowej sprzyja lepszemu przyswojeniu słownictwa i terminologii naukowej występujących w nauczaniu.

 

XII KONKURS KULTURY KLASYCZNEJ

Motto Konkursu:

 

ANTÍQUITAS MAGISTRA ET AMĪCA NOSTRA -

STAROŻYTNOŚĆ NASZA MISTRZYNI I PRZYJACIÓŁKA

 

Tematyka konkursu:

Tematyką XII Konkursu Kultury Klasycznej dla gimnazjalistów jest:

MENS SANA IN CORPORE SANO-

W ZDROWYM CIELE ZDROWY DUCH

 

Zakres treści KKK:

1/ Dorobek kultury klasycznej i jej recepcja.

2/ Starożytna refleksja nad człowiekiem i jej kontynuacje.

3/ Wizja świata i człowieka w wybranych utworach i fragmentach utworów literatury antycznej.

4/ Wzory osobowe i wskazania moralne w starożytności i w tradycji europejskiej (antycznej i biblijnej).

5/ Żywa tradycja kultury klasycznej jako składnik tożsamości kulturowej, narodowej i patriotyzmu.

6/ Mądrość życiowa i treści filozoficzne zawarte w sentencjach grecko-łacińskich, ich recepcja i zastosowanie w literaturze, historii i kulturze nowożytnej, a szczególnie w kulturze polskiej.

7/   Wpływ języków klasycznych na języki nowożytne, w szczególności na język polski.

 

Literatura:

stopień szkolny

 

lekarze i sztuka medyczna

  1. Epigramaty, bajki i anegdoty autorów greckich i łacińskich – wybór
  2. Herodot, Dzieje BN 2005 – ks.III rozdz. 129-132 ( o lekarzu Demokedesie)
  3. Herondas Mimy Wrocław 1988- mimIV – ‘Ofiara dla Asklepiosa”
  4. Hippokrates Wybór pism Warszawa 2008 – wybrane fragmenty
  5. Homer, Iliada – wybrane fragmenty
  6. Hymny homeryckie, Toruń 2001- hymn XVI ‘Hymn do Asklepiosa’
  7. O tętnie i pulsie Strusia- artykuł o lekarzu Strusiu
  8. Owidiusz, Przemiany – ks. II – narodziny Asklepiosa
  9. Pindar, Ody – oda pytyjska III
  10. A. Świderkówna, Hellenika. Wizerunek epoki od Aleksandra do Augusta, Warszawa 1974 – wybrane fragmenty
  11. L. Winniczuk, Kobiety świata antycznego, PWN 1973 –‘Obowiązki młodej matki’
  12. L. Winniczuk, Ludzie, zwyczaje, obyczaje starożytnej Grecji i Rzymu Warszawa 1983 – str. 334- 351 rozdz. ‘W trosce o zdrowie. Medycyna w Grecji’, ‘Medycyna w Rzymie’
  13. L.B.Zaidman, Grecy i ich bogowie, Warszawa 2008 – wybrane fragmenty rozdz. 4

 

stopień rejonowy

 

choroby ciała i duszy

  1. Biblia, 1 Sam 5-6, Wj 9
  2. Epigramaty, anegdoty oraz utwory liryczne autorów greckich i łacińskich – wybór
  3. Owidiusz, Tristia- elegia II– w Z.Kubiak Medytacje Janicjusza Warszawa 1993
  4. Z. Kubiak, Dzieje Greków i Rzymian, Warszawa 2003 – str. 80-86- ‘Groza epidemii’
  5. Liwiusz, Dzieje Rzymu od założenia miasta- wybrane fragmenty
  6. Lukian, Dialogi Wrocław 1960 – wybrane utwory
  7. Lukrecjusz, O naturze rzeczy, Warszawa 1994 - ks. VI, od w.1090 do końca
  8. Owidiusz, Przemiany – ks. VII – zaraza na Eginie.
  9. Tibullus, Elegie – elegia I 3
  10. Tukidydes, Wojna peloponeska, Warszawa 1988 – zaraza w Atenach, ks. II 48-54 i nast.
  11. Wergiliusz, Georgiki , III ks. – wybrane fragmenty

 

stopień wojewódzki

lekarstwa, uzdrowienia i kosmetyki

  1. Arystoteles, Zagadnienia przyrodnicze Warszawa 1993– wybrane fragmenty
  2. Bibila: Łk. 7,1-17(setnik z Kafarnaum, młodzieniec z Naim) 8,26-56 (uzdrowienie opętanego,kobieta cierpiąca na krwotok, córka Jaira) 10,30-37 (miłosierny Samarytanin); J11,1-44 (wskrzeszenie Łazarza); Dz.9, 32-43 (uzdrowienie paralityka, wskrzeszenie Tabity)
  1. Epigramaty, anegdoty oraz utwory liryczne autorów greckich i łacińskich – wybór
  2. P. Gruszka, Pliniusz Młodszy a ochrona zdrowia
  3. Kurcjusz Rufus, Historia Aleksandra Wielkiego Warszawa 1976- ‘Aleksander i lekarz Filip’ – tekst   dostępny także w Nowele antyczna BN 1992 str435-440
  1. Witruwiusz, O architekturze ks.VIII 3 i 4
  2. I. Lewandowski, Środki lecznicze w starożytności, „Filomata” nr 304, (1977)
  3. Owidiusz – wybrane fragmenty dzieł poetyckich
  4. Pliniusz Starszy, Historia naturalna XI 282-284 – zasady racjonalnego odżywiania się.
  5. Plutarch, Moralia Warszawa1988 – wybrane fragmenty
  6. A. Schneebneger De bona militum valetudine conservanda Warszawa 2008 – o ulepszaniu wody
  7. L.B.Zaidman, Grecy i ich bogowie, Warszawa 2008 – wybrane fragmenty rozdz. 4
  8. http://www.miesiecznik.znak.com.pl/6322008michal-bardelhadrian-w-kapieli-czyli-tylez-o-higienie-co-o-zyciu-towarzyskim-rzymian/

 

Na każdy etap Konkursu uczestnicy otrzymają plik zawierający źródła ikonograficzne oraz wykaz postaci/ powiedzeń związanych z tematyką KKK np.: święci Damian i Kosma, św. Apolonia, Apollo, Chiron, waż Eskulapa, placebo, panaceum etc.

 

 

Lektury dla nauczycieli:

  1. R. Ganszyniec, Lecznica Asklepiosa, „Filomata nr 31 (1931)
  2. I. Lewandowski, Lekarz w starożytnym Rzymie „Filomata” nr 254, (1972)
  3. G.E.R.Lloyd, Nauka grecka po Arystotelesie rozdz.6 ‘Biologia i medycyna hellenistyczna’
  4. M. Nowicka, Ilustrowane książki medyczne w starożytności „Filomata” nr 310 (1977)
  5. M. Oldstone, Wirusy, plagi i dzieje ludzkości Warszawa 2002
  6. http://copernicus.torun.pl/nauka/medycyna/3/ - O medycynie w czasach Kopernika

 

Struktura

 

KKK jest konkursem trzystopniowym i obejmujenastępujące stopnie:

I stopień - szkolny

II stopień - rejonowy

III stopień - wojewódzki

 

I stopień przeprowadza Szkolna Komisja KKK. Szkolną Komisję powołuje dyrektor gimnazjum. Do składu Komisji należy powołać co najmniej trzech nauczycieli. Jeżeli w gimnazjum, do którego uczeń uczęszcza nie organizuje się Konkursu, wówczas uczeń może do niego przystąpić w innym gimnazjum wskazanym przez dyrektora.

 

I stopień - szkolny składa się z dwóch części.

 

Część pierwsza stopnia szkolnego:

W tej części uczeń samodzielnie w domu przygotowuje pracę pisemną na temat podany przez Wojewódzką Komisję KKK ( WK KKK).

Prace pisemne uczniów ocenia Wojewódzka Komisja KKK.

 

Część druga stopnia szkolnego:

W tej części uczeń rozwiązuje w dn. 18 listopada 2016 r.  test w warunkach kontrolowanych przez Szkolną Komisję KKK.

Test składa się z pytań otwartych i zamkniętych dotyczących:

  • wiedzy o antyku (w zakresie zalecanym przez podstawę programową kształcenia ogólnego w gimnazjum – informacja w załączniku nr I );
  • wybranych fragmentów tekstów, sentencji i zwrotów łacińskich wskazanych przez Komisję Wojewódzką KKK

 

W drugiej części stopnia szkolnego uczeń powinien wykazać się wiedzą i umiejętnościami dotyczącymi zagadnień wskazanych w szczegółowym zakresie wymagań KKK, który będzie przesłany gimnazjom po otrzymaniu przez Wojewódzką Komisję zgłoszenia szkoły.

Czas na napisanie testu wynosi 90 minut.

 

Test sprawdza i przyznaje punkty zgodnie z modelem oceniania opracowanym przez WK KKK Szkolna Komisja KKK. Prace testowe uczniów są kodowane. Rozkodowywanie prac następuje po ich sprawdzeniu i przyznaniu punktów.

 

Przewodniczący Szkolnej Komisji KKK sporządza protokół zawierający listę wszystkich uczestników stopnia szkolnego KKK wraz z punktami uzyskanymi z testu. Szkolna Komisja KKK przesyła do WK KKK protokół oraz zakodowane prace pisemne tylko tych uczestników, którzy uzyskali z testu określoną w kluczu liczbę punktów.

 

Uczestnicy, którzy uzyskali co najmniej 85 % punktów za prace wykonane w I stopniu KKK (samodzielna praca pisemna i test), zostają zakwalifikowani do II stopnia Konkursu - rejonowego.

 

Uczniowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji Wojewódzkiej Komisji KKK do przewodniczącego Komisji w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników.

 

 

II Stopień Konkursu przeprowadza w dn. 18 marca 2017 r. Wojewódzka Komisja KKK.

 

W stopniu rejonowym Konkursu uczeń ma do wykonania dwa zadania:

  • Napisanie eseju na temat związany z lekturami wskazanymi przez Wojewódzką Komisję KKK.
  • Rozwiązanie testu zawierającego pytania otwarte i zamknięte sprawdzające:

  - wiedzę o antyku w zakresie zalecanym przez podstawę programową kształcenia ogólnego w gimnazjum – informacja w            załączniku nr I ;

- znajomość lektur wybranych przez Wojewódzką Komisję KKK na ten stopień Konkursu;

- znajomość powiedzeń, przysłów i polskich słów pochodzenia łacińskiego wskazanych przez Komisję.

 

Prace uczniów wykonane w II stopniu Konkursu (esej i test ) ocenia i przyznaje punkty zgodnie z modelem oceniania Wojewódzka Komisja KKK.

Prace uczniów są kodowane. Rozkodowywanie prac następuje po ich sprawdzeniu i przyznaniu punktacji.

 

Uczestnicy, którzy uzyskali co najmniej 85 % punktów, zostają zakwalifikowani do III stopnia Konkursu (wojewódzkiego).

 

Uczniowi przysługuje prawo odwołania się od decyzji Wojewódzkiej Komisji KKK do przewodniczącego Komisji w terminie 7 dni od ogłoszenia wyników.

  

III Stopień przeprowadza w Warszawie w dn. 20 maja 2017 r. Wojewódzka Komisja KKK i ogłasza ostateczne wyniki Konkursu.

 

W stopniu wojewódzkim uczeń odpowiada przed Wojewódzką Komisją KKK na pytania, które dotyczą:

- wiedzy o antyku;

- refleksji nad człowiekiem zawartej w wybranych przez Komisję fragmentach tekstów antycznych oraz nowożytnych;

- wpływu języka łacińskiego na język polski;

 

Struktura pytań stopnia wojewódzkiego:

Pytanie dotyczące:

- rozumienia tematu konkursu w odniesieniu do rożnych tekstów kultury;

- refleksji nad człowiekiem;

- kultury antycznej;

- znajomości i rozumienia fragmentów dzieł literackich wyznaczonych przez Komisję Wojewódzką KKK na ten stopień konkursu;

- polskich zapożyczeń leksykalnych z języka łacińskiego.

 

Finalistą KKK jest uczeń, który zakwalifikował się i przystąpił do III stopnia Konkursu oraz uzyskał co najmniej 50% punktów możliwych do zdobycia. Laureatem KKK jest uczeń, którzy w III stopniu Konkursu uzyskał co najmniej 90 % punktów możliwych do zdobycia.

Listę laureatów i finalistów ogłasza Wojewódzka Komisja KKK. Decyzje Wojewódzkiej Komisji są ostateczne. 

 

Uprawnienia finalistów i laureatów oraz zaświadczenia dla nauczycieli:

 

a/ Laureaci i finaliści otrzymują stosowne zaświadczenia, wydane przez Mazowieckiego Kuratora Oświaty.

 

b/ Laureaci i finaliści otrzymują uprawnienia określone w przepisach prawa oświatowego.

 

c/ Wojewódzka Komisja KKK może wydawać dyplomy oraz przyznawać finalistom i laureatom nagrody rzeczowe ufundowane przez osoby prawne bądź fizyczne.

 

d/ Nauczyciele opiekujący się przygotowaniem finalistów i laureatów otrzymują stosowne zaświadczenia podpisane przez Przewodniczącego Koła Warszawskiego PTF oraz Przewodniczącą Komisji Wojewódzkiej KKK. 

 

 

 

Terminarz Konkursu Kultury Klasycznej

 

Terminarz Konkursu KKK ustala Wojewódzka Komisja KKK.

Podane terminy przesyłania list uczestników konkursu i prac konkursowych są nieprzekraczalne - liczy się data stempla pocztowego lub data wysłania listu pocztą elektroniczną.

 

do 19 grudnia 2016 r. (poniedziałek)

Wojewódzka Komisja KKK przesyła do szkół pocztą elektroniczną listę uczniów dopuszczonych do stopnia II (rejonowego) oraz informacje dotyczące następnego etapu .

 

II Stopień - rejonowy:

 

18 marca 2017 r. (sobota)

– Wojewódzka Komisja KKK przeprowadza w Warszawie drugą część stopnia rejonowego (esej + test) ;

 

do 10 kwietnia 2017 r.

– Wojewódzka Komisja KKK przesyła do szkół pocztą elektroniczną listę uczniów dopuszczonych do stopnia III (wojewódzkiego) oraz informacje dotyczące następnego etapu .

 

III Stopień - wojewódzki:

 

20 maja 2017 r. (sobota)

Wojewódzka Komisja KKK przeprowadza w Warszawie III stopień Konkursu i ogłasza ostateczne wyniki KKK.

 

maj/czerwiec

uroczystość zakończenia XII KKK

 

 

Informacje dodatkowe

 

- Informator   „Konkursy przedmiotowe, interdyscyplinarne i tematyczne dla uczniów gimnazjów w województwie mazowieckim”wydawany przez Kuratorium Oświaty w Warszawie;

- stronę internetową Instytutu Filologii Klasycznej Uniwersytetu Warszawskiego: www.ifk.uw.edu.pl

m.poszepczynska@uw.edu.pl , tel.dom. 22-667-77-57.

 

Zalecana forma przygotowania do KKK:

 

Formą pomocniczą przygotowania uczniów do KKK w szkole mogłoby być koło kultury klasycznej

(oferta sformułowana powyżej w pkt.4 dotyczyłaby również takiego koła zainteresowań)

 

 Przewodnicząca Komisji Wojewódzkiej

Konkursu Kultury Klasycznej

             mgr Grażyna Kania


  • Dlaczego IFK?

    Student filologii klasycznej poznając języki klasyczne – grekę i łacinę – zyskuje klucz do literatury i kultury starożytnych Greków i Rzymian, a tym samym szerokie wykształcenie humanistyczne przydatne na wielu ścieżkach rozwoju intelektualnego i zawodowego.

    Więcej
  • Biblioteka Renesansowa

    dwujęzyczna seria wydawnicza IFK UW, obejmująca wydania oraz komentowane przekłady łacińskiej literatury włoskiego renesansu takich autorów, jak Francesco Petrarka, Giovanni Boccaccio, Leonardo Bruni, Marsilio Ficino, Poggio Bracciolini, Angelo Poliziano, Eneas Silvius Piccolomini, Giannozzo Manetti i in.

    Więcej
  • Laboratorium Filologii Klasycznej

    cykl wykładów o charakterze popularnonaukowym adresowanych do uczniów szkół ponadgimnazjalnych. Spotkania odbywają się w każdy ostatni roboczy piątek miesiąca o godz. 17 w IFK UW.

    Więcej
  • Konkurs Kultury Klasycznej

    Konkurs skierowany jest do gimnazjalistów z terenu województwa mazowieckiego. Organizatorzy pragną zainteresować młodzież antykiem i średniowieczem, a także nowożytną i współczesną recepcją wypracowanego wówczas kanonu kultury klasycznej.

    Więcej
  • Kursy języków klasycznych

    Warszawski Oddział Polskiego Towarzystwa Filologicznego zaprasza wszystkich miłośników kultury starożytnej do udziału w bezpłatnych kursach nauki greki starożytnej i łaciny. Wszystkie zajęcia odbywają się w budynku Instytutu Filologii Klasycznej przy ul. Krakowskie Przedmieście 1.

    Więcej